Việc lớn

Lời bài hát Việc Lớn

Dù là bao nhiêu gian khó trong đời

Chỉ cần được nghe thấy tiếng con cười

Chặng đường dài ta cầm tay con bước đi

Con sông nào mà sâu ta cõng con qua

Dạy cho con, trái tim biết yêu cuộc đời (hà ha há)

Tháng năm sau này, tầm mắt con lớn hơn bầu trời

Lao vào đời mà kiếm cơm, rồi mang cơm về cho lũ trẻ

Gói lại một vài giấc mơ, giờ chỉ cần mơ cho mình đủ khoẻ

Tất cả mọi thứ bây giờ ta quan tâm, đều lấy các con làm chủ thể

Tất cả mọi thứ bây giờ ta mong chờ là con ăn ngon, chơi vui và ngủ khoẻ

Buổi đầu tập làm cha, khó kinh khủng

Đó là cuộc chiến không có vũ khí, không có binh chủng

Kẻ thù của ta là những thói quen, đã theo cùng nhiều năm ngại bỏ

Trước đây việc lớn là lo cho mình, bây giờ việc lớn là lo cho tụi nhỏ

Ta viết bài này vì tiền, còn gì chính đáng hơn đâu

Bán âm thanh, bán gương mặt, gã lái buôn nhạc Rap D’vaux

Ta muốn ngày sau, ta lo được cho gia đình đầy đủ

Và các con của ta, sẽ không còn bị đói như ta ngày cũ

Ta sẽ không để con lặp lại những sai lầm mà ta ước mình chưa từng mắc

Ngọn đèn trước cửa gia đình này, soi lối con mãi sau này con sẽ thấy nó chưa từng tắt

Sự sống này là điều kì diệu nhất thế gian, con đến đây, ta được ban niềm vinh dự

Vừa muốn con trải như là Abel, vừa cứ như là Kane, sống trong cái dinh thự

Con đi trong mưa, để tay ta che cho

Bao nhiêu chông gai, để yên cho ta lo

Mong con an vui một đời, đường con đi to to

Tương lai con thêm rạng ngời, bình yên vô lo

Tương lai con thêm rạng ngời, bình yên vô lo

Dù là bao nhiêu gian khó trong đời

Chỉ cần được nghe thấy tiếng con cười

Chặng đường dài ta cầm tay con bước đi

Con sông nào mà sâu ta cõng con qua

Dạy cho con, trái tim biết yêu cuộc đời (hà ha há)

Tháng năm sau này, tầm mắt con lớn hơn bầu trời

Điều này thật quý như vàng

Đến khi làm cha làm mẹ thì mới hiểu được lòng mẹ lòng cha

Hiểu sức mạnh khiến họ không quản ngại nhà máy, công trường, phố chật, đồng xa

Nắng mưa với họ cũng chỉ là thời tiết, lấm lem cũng chỉ là cái chuyện vẻ ngoài

Cả năm góp nhặt, bớt ăn bớt mặc, Tết thêm đồng dư cho lũ trẻ xài

Đến khi làm cha làm mẹ thì ta mới biết thương mẹ cha thêm

Những chuyến xe đường xa nặng tải, hay những đông về buốt lạnh ca đêm

Tôi luôn tự hỏi ai đó có thể làm một công việc hàng bao nhiêu năm mà không hề nhàm chán

Giờ mới hiểu được vì những đứa con khiến họ và đời không thể nào mà đàm phán

Khi mà con khát con bệnh con đau, cha không kịp mệt, mẹ không kịp đói

Yêu con hơn cả bản thân mình, điều duy nhất trên đời gần như tuyệt đối

Thế mà lũ trẻ chúng mình nhiều khi quên rằng cha mẹ cũng chỉ là người trần thôi

Quên rằng thời gian không phải là hằng số, nó im nó ác, nó tằng tằng trôi

Để cho con thơ được say giấc nồng, biết bao nhiêu đêm mẹ cha không ngủ

Gánh nặng cuộc đời cha chở mẹ che cho bước con đi nhẹ như lông vũ

Như con bồ nông lặn ngụp, giữa nắng chang chang, hay là mưa trắng xóa

Những người cha mẹ cố gắng ngày ngày nuôi những cái mồm còn đang gắng há

Những bóng hình vĩ đại vẫn đang lao động từ tờ mờ sáng cho tới đêm tàn

Và tất cả điều đó đáng quý như vàng

Ngày trôi thênh thang, mơ màng câu hát ru

Như là thơ bác Nguyễn Khoa Điềm

Thời gian đung đưa tựa như một giấc mơ

Ngày nào ta cũng bé xíu như là con

Nắng hãy chiếu con đường đó

Rọi vào trong đôi mắt thơ ngây

Ta mong con vững bước sau này

Thương cuộc đời này, không lung lay

Dù là bao nhiêu gian khó trong đời

Chỉ cần được nghe thấy tiếng con cười

Chặng đường dài ta cầm tay con bước đi

Con sông nào mà sâu ta cõng con qua

Dạy cho con, trái tim biết yêu cuộc đời (hà ha há)

Tháng năm sau này, tầm mắt con lớn hơn bầu trời

Điều này thật quý như vàng

Ba đã có một ý đồ, không cần úp mở

Viết một bài hát làm sao để người ta nghe xong thấy nức nở

Nhưng ngay khi ba bắt đầu viết thì người nức nở đầu tiên lại chính là gã mơ gầy guộc này

Nhiều năm qua ba đã tóm được kha khá nhiều bầy chuột gầy

Không còn đi tìm gió trên cánh đồng, ta đi tìm mình trong mắt con

Ta tập bò tập đi tập nói, con động viên ta bằng nụ cười với cái răng mới nhú như là hạt bắp non

Khi con chạm vào tay ta và nắm lại, những vũ trụ kết nối thành một vòng tròn

Xin ơn trên thông cảm, giờ chưa phải lúc để buông bỏ, có nhiều điều con cần phải cầm chắc hơn

Ba đang sống một cuộc đời mới và rõ ràng biết điều mình nên mơ

Ngày nào còn có việc để mà làm, thì ngày đó đẹp trời nên thơ

Mẹ con đã đến, và gã lãng du đó đã hết chơ vơ

Ơi cuộc đời đầy thương mến, kẻ hèn này biết ơn, biết hơn xưa.

Ơi cuộc đời đầy thương mến, kẻ hèn này biết ơn, biết hơn xưa.

CÓ THỂ BẠN MUỐN NGHE

Hợp Âm

Chorus
[G] Dù là bao nhiêu gian [D] khó trong đời
[Em] Chỉ cần được nghe thấy [C] tiếng con cười
[G] Chặng đường dài ta cầm [D] tay con bước đi
[Em] Con sông nào mà sâu ta [C] cõng con qua
[G] Dạy cho con, trái [D] tim biết yêu cuộc đời
[Em] Tháng năm sau này, tầm [C] mắt con lớn hơn bầu trời [G]

Verse 1 (Rap)
Lao vào [G] đời mà kiếm cơm, rồi mang cơm về cho lũ [D] trẻ
Gói lại một [Em] vài giấc mơ, giờ chỉ cần mơ cho mình đủ [C] khoẻ
Tất cả mọi [G] thứ bây giờ ta quan tâm, đều lấy các con làm chủ [D] thể
Tất cả mọi [Em] thứ bây giờ ta mong chờ là con ăn ngon, chơi vui và ngủ [C] khoẻ
Buổi đầu tập làm [G] cha, khó kinh khủng [D]
Đó là cuộc [Em] chiến không có vũ khí, không có binh [C] chủng
Kẻ thù của [G] ta là những thói quen, đã theo cùng nhiều [D] năm ngại bỏ
Trước đây việc [Em] lớn là lo cho mình, bây giờ việc lớn là lo cho tụi [C] nhỏ
Ta viết bài [G] này vì tiền, còn gì chính đáng hơn [D] đâu
Bán âm [Em] thanh, bán gương mặt, gã lái buôn nhạc Rap D’vaux [C]
Ta muốn ngày [G] sau, ta lo được cho gia đình đầy [D] đủ
Và các con [Em] của ta, sẽ không còn bị đói như ta ngày [C]
Ta sẽ không để [G] con lặp lại những sai lầm mà ta ước mình chưa từng [D] mắc
Ngọn đèn trước [Em] cửa gia đình này, soi lối con mãi sau này con sẽ thấy nó chưa từng [C] tắt
Sự sống này là điều [G] kì diệu nhất thế gian, con đến đây, ta được ban niềm vinh [D] dự
Vừa muốn con [Em] trải như là Abel, vừa cứ như là Kane, sống trong cái dinh [C] thự
[G] Con đi trong mưa, để [D] tay ta che cho
[Em] Bao nhiêu chông gai, để [C] yên cho ta lo
[G] Mong con an vui một đời, đường con đi [D] to to
[Em] Tương lai con thêm rạng ngời, bình yên vô [C] lo
Tương lai con thêm [G] rạng ngời, bình yên vô [D] lo [Em] [C]

Chorus
[G] Dù là bao nhiêu gian [D] khó trong đời
[Em] Chỉ cần được nghe thấy [C] tiếng con cười
[G] Chặng đường dài ta cầm [D] tay con bước đi
[Em] Con sông nào mà sâu ta [C] cõng con qua
[G] Dạy cho con, trái [D] tim biết yêu cuộc đời
[Em] Tháng năm sau này, tầm [C] mắt con lớn hơn bầu trời [G]
Điều này thật [D] quý như vàng [Em] [C]

Verse 2 (Rap)
Đến khi làm [G] cha làm mẹ thì mới hiểu được lòng mẹ lòng [D] cha
Hiểu sức mạnh [Em] khiến họ không quản ngại nhà máy, công trường, phố chật, đồng [C] xa
Nắng mưa với [G] họ cũng chỉ là thời tiết, lấm lem cũng chỉ là cái chuyện vẻ [D] ngoài
Cả năm góp [Em] nhặt, bớt ăn bớt mặc, Tết thêm đồng dư cho lũ trẻ [C] xài
Đến khi làm [G] cha làm mẹ thì ta mới biết thương mẹ cha [D] thêm
Những chuyến xe [Em] đường xa nặng tải, hay những đông về buốt lạnh ca [C] đêm
Tôi luôn tự hỏi ai [G] đó có thể làm một công việc hàng bao nhiêu năm mà không hề nhàm [D] chán
Giờ mới hiểu [Em] được vì những đứa con khiến họ và đời không thể nào mà đàm [C] phán
Khi mà con [G] khát con bệnh con đau, cha không kịp mệt, mẹ không kịp [D] đói
Yêu con hơn [Em] cả bản thân mình, điều duy nhất trên đời gần như tuyệt [C] đối
Thế mà lũ trẻ [G] chúng mình nhiều khi quên rằng cha mẹ cũng chỉ là người trần [D] thôi
Quên rằng thời [Em] gian không phải là hằng số, nó im nó ác, nó tằng tằng [C] trôi
Để cho con [G] thơ được say giấc nồng, biết bao nhiêu đêm mẹ cha không [D] ngủ
Gánh nặng cuộc đời [Em] cha chở mẹ che cho bước con đi nhẹ như lông [C]
Như con bồ [G] nông lặn ngụp, giữa nắng chang chang, hay là mưa trắng [D] xóa
Những người cha mẹ [Em] cố gắng ngày ngày nuôi những cái mồm còn đang gắng [C]
Những bóng hình vĩ [G] đại vẫn đang lao động từ tờ mờ sáng cho tới đêm [D] tàn
Và tất cả điều [Em] đó đáng quý như vàng [C]

Bridge
[G] Ngày trôi thênh thang, [D] mơ màng câu hát ru
[Em] Như là thơ bác [C] Nguyễn Khoa Điềm
[G] Thời gian đung đưa [D] tựa như một giấc mơ
[Em] Ngày nào ta cũng [C] bé xíu như là con
[G] Nắng hãy chiếu con đường [D] đó
[Em] Rọi vào trong đôi [C] mắt thơ ngây
[G] Ta mong con vững [D] bước sau này
[Em] Thương cuộc đời này, [C] không lung lay

Chorus
[G] Dù là bao nhiêu gian [D] khó trong đời
[Em] Chỉ cần được nghe thấy [C] tiếng con cười
[G] Chặng đường dài ta cầm [D] tay con bước đi
[Em] Con sông nào mà sâu ta [C] cõng con qua
[G] Dạy cho con, trái [D] tim biết yêu cuộc đời
[Em] Tháng năm sau này, tầm [C] mắt con lớn hơn bầu trời [G]
Điều này thật [D] quý như vàng [Em] [C]

Verse 3 (Rap)
Ba đã [G] có một ý đồ, không cần úp [D] mở
Viết một bài [Em] hát làm sao để người ta nghe xong thấy nức [C] nở
Nhưng ngay khi ba [G] bắt đầu viết thì người nức nở đầu tiên lại chính là gã mơ gầy guộc [D] này
Nhiều năm qua [Em] ba đã tóm được kha khá nhiều bầy chuột [C] gầy
Không còn đi tìm [G] gió trên cánh đồng, ta đi tìm mình trong mắt [D] con
Ta tập bò tập đi tập [Em] nói, con động viên ta bằng nụ cười với cái răng mới nhú như là hạt bắp [C] non
Khi con [G] chạm vào tay ta và nắm lại, những vũ trụ kết nối thành một vòng [D] tròn
Xin ơn trên thông [Em] cảm, giờ chưa phải lúc để buông bỏ, có nhiều điều con cần phải cầm chắc [C] hơn
Ba đang sống một [G] cuộc đời mới và rõ ràng biết điều mình nên [D]
Ngày nào còn [Em] có việc để mà làm, thì ngày đó đẹp trời nên [C] thơ
Mẹ con đã [G] đến, và gã lãng du đó đã hết chơ [D]
Ơi cuộc đời đầy thương [Em] mến, kẻ hèn này biết ơn, biết [C] hơn xưa.
[G] Ơi cuộc đời đầy thương [D] mến, kẻ hèn này biết [Em] ơn, biết hơn [C] xưa.

“Việc Lớn” của Đen Vâu không chỉ là một bản Rap, đó là một cuốn nhật ký trưởng thành, một lời tự sự đầy chiêm nghiệm về bước ngoặt lớn nhất đời người đàn ông: Làm Cha.

Nếu như trước đây, “việc lớn” của Đen là đi tìm bản thân giữa mây trời, thì nay, “việc lớn” gói gọn trong đôi mắt trẻ thơ. Dưới đây là phân tích chi tiết các lớp ý nghĩa trong lyric:


1. Sự dịch chuyển của “Cái Tôi” (Từ Cá nhân đến Chủ thể con cái)

Đen thừa nhận một sự thay đổi tâm lý cực kỳ thực tế mà bất kỳ bậc phụ huynh nào cũng thấy mình trong đó:

  • Thay đổi hệ quy chiếu: “Tất cả mọi thứ bây giờ ta quan tâm, đều lấy các con làm chủ thể”. Sự tự do của gã lãng du nhường chỗ cho trách nhiệm. Ước mơ không còn là “bay bổng” mà là “mơ cho mình đủ khỏe” để làm chỗ dựa.

  • Định nghĩa lại “Việc Lớn”: Trước đây là lo cho sự nghiệp, cái tôi; bây giờ là lo cái ăn, cái mặc và giấc ngủ cho con. Đen dùng từ “cuộc chiến không có vũ khí, không có binh chủng” để nói về việc rèn luyện bản thân, từ bỏ thói quen cũ để làm gương cho con.

2. Lời thú nhận về “Cơm, Áo, Gạo, Tiền” đầy tử tế

Hiếm có rapper nào thừa nhận viết nhạc vì tiền một cách trực diện và chân thành như Đen:

  • Gã lái buôn âm nhạc: “Ta viết bài này vì tiền… Bán âm thanh, bán gương mặt”. Nhưng cái “vì tiền” này không hề dung tục, nó là sự sòng phẳng của một người đàn ông muốn lo cho gia đình “đầy đủ” để con cái không phải chịu cái đói “ngày cũ”.

  • Di sản và Ánh sáng: Hình ảnh “Ngọn đèn trước cửa… chưa từng tắt” là biểu tượng của sự che chở vĩnh cửu, là lời hứa rằng dù thế giới ngoài kia có tối tăm, nhà luôn là nơi có ánh sáng dẫn lối con về.

3. Sự thấu cảm ngược dòng (Thương mình, thương con, rồi thương cha mẹ)

Đoạn giữa bài hát là một nốt trầm suy tư về lòng biết ơn:

  • Thấu hiểu qua trải nghiệm: Phải đến khi làm cha, người ta mới hiểu tại sao cha mẹ mình có thể làm những công việc nhàm chán hàng chục năm ở “nhà máy, công trường”. Câu rap “Vì những đứa con khiến họ và đời không thể nào mà đàm phán” là một trong những câu đắt giá nhất, lột tả sự hy sinh không điều kiện.

  • Sự hối lỗi muộn màng: Đen nhắc nhở về sự vô tâm của người trẻ: “Quên rằng thời gian không phải là hằng số, nó im nó ác, nó tằng tằng trôi”.

4. Hình ảnh biểu tượng và Điển tích

Đen lồng ghép những hình ảnh so sánh mang đậm chất văn học và đời thường:

  • Abel và Kane: Đen vừa muốn con có sự trải nghiệm, phong trần của kẻ lữ hành (Abel), vừa muốn con có sự an yên, sung túc (Kane). Đây là tâm lý mâu thuẫn của cha mẹ: muốn con lớn khôn nhưng cũng muốn con an toàn.

  • Bồ nông và mồm gắng há: Hình ảnh con bồ nông lặn ngụp nuôi con là một hình ảnh ẩn dụ đầy ám ảnh về sự tận tụy, nhẫn nại của cha mẹ Việt Nam.

  • Chạm vào tay – Vũ trụ kết nối: Khoảnh khắc cha và con chạm tay nhau được nâng tầm lên thành sự giao thoa của các vũ trụ, cho thấy sợi dây liên kết thiêng liêng về huyết thống.

5. Sự kết thúc của kẻ lãng du

Cuối bài, Đen khẳng định sự xuất hiện của đứa con đã “cứu rỗi” tâm hồn anh:

  • “Gã lãng du đó đã hết chơ vơ”. Đứa con không chỉ là người nhận sự che chở, mà còn là người cho người cha một mục đích sống rõ ràng hơn.

  • Điệp khúc dạy con “Trái tim biết yêu cuộc đời”“Tầm mắt lớn hơn bầu trời” thể hiện triết lý giáo dục của Đen: Không cần con phải thành đạt rực rỡ, chỉ cần con có tâm hồn bao dung và tầm nhìn rộng mở.


Tổng kết

“Việc Lớn” là một bản nhạc đầy tính nhân văn. Đen Vâu đã biến những áp lực của việc nuôi con thành những vần thơ đầy lòng biết ơn. Bài hát không chỉ dành cho những người cha, người mẹ mà còn là lời cảnh tỉnh cho những người con hãy nhìn lại mái đầu bạc của cha mẹ mình trước khi thời gian “tằng tằng trôi” mất.

CÙNG CA SĨ